Steady State, znany wcześniej jako „Microsoft Shared Computer Toolkit for Windows XP”, to narzędzie dla administratorów (i nie tylko), którzy nie mogą pozwolić sobie na zakup Windows Server i zainstalowanie na nim Active Directory lub po prostu nie muszą tego robić, ponieważ nie wymaga tego środowisko (np. chęć ograniczenia możliwości pracy dziecka w domu). Steady State jest programem darmowym.

Należy ograniczać dostęp do zbędnych opcji w systemie, np. za pomocą Steady State, ze względu na możliwość łatwiejszego zarządzania komputerami w środowisku. Wprowadzenie restrykcji na użytkownika powinno zmniejszyć ilość problemów, które występują (a wszyscy wiemy, co oznacza konto administratora dla osoby, która nie powinna mieć takich uprawnień). W efekcie mniej czasu będziemy musieli spędzać nad naprawą usterek, przeinstalowywaniu systemu itp. Wymuszanie restrykcji w kontach użytkowników za pomocą Local Group Policy Editor jest trudniejsze dla przeciętnego użytkownika. Opisywane narzędzie ma ułatwić ten proces. Steady State nakłada ograniczenia na dane konto, a nie jak w przypadku LGPE również na konta administratorskie (z wyjątkiem omówionych później Global Computer Settings).

W tej części artykułu zostanie opisany proces instalacji oraz działania i funkcje dostępne w Steady State.

Instalacja

Steady State jest przeznaczony dla systemów Windows XP oraz Windows Vista we wszystkich 32-bitowch edycjach. Program powinien uruchomić się bezproblemowo na wszystkich współczesnych maszynach. Oto oficjalne wymagania:

Proces instalacji został maksymalnie uproszczony. Steady State możemy pobrać ze strony Microsoftu po przejściu kontroli legalności systemu. Dla niektórych przeszkodą może być to, że program nie występuje w polskiej wersji językowej. Gdy już będziemy mieć plik instalacyjny na dysku twardym, możemy rozpocząć instalcję (przypomnę tylko, iż musimy posiadać uprawnienia administratora). Znowu jest sprawdzana legalność posiadanego systemu, potem klikamy „next, next” i mamy pytanie, czy chcemy zainstalować również pakiet Live — w zależności od naszych preferencji rozpoczynamy instalację lub odznaczamy „ptaszka” i tutaj proces instalacji zostałby ukończony. Automatycznie zostaje utworzony skrót na pulpicie.

Pierwsze starcie

Po uruchomieniu Windows Steady State w wersji 2.5 widzimy cały panel kontrolny dla naszego systemu.

Podczas pierwszego uruchomienia Steady State otwiera się nam Getting Started, a po jego zamknięciu ukazuje się wspomniany wcześniej panel kontrolny. Z lewej strony mamy menu, na którym możemy znaleźć Getting Started, FAQ, lub Help. Główna cześć programu to Global Computer Settings oraz User Settings.

Global Computer Settings

Global Computer Settings odpowiada za wprowadzanie ustawień globalnych, czyli takich, które dotyczą całego komputera (a nie poszczególnych użytkowników). W tych ustawieniach decydujemy o aktualizacjach, zabezpieczeniu dysku twardego oraz restrykcjach dla maszyny.

Set Computer Restrictions

W tej zakładce opisywanego narzędzia mamy możliwość ustawienia restrykcji, które będą obowiązywały na całej maszynie (włącznie z kontami administratorskimi). Set Computer Restrictions dzieli się na:

Privacy Settings

Security Settings

Other Settings

Schedule Software Updates

Tutaj znajdują się informacje o aktualizacjach systemu. Wybieramy termin instalacji dla krytycznych poprawek w systemie. Jest tu również przydatny element pozwalający na aktualizację oprogramowania antywirusowego firm trzecich (według pliku pomocy wspierany jest eTrust 7.0, McAfee Virus Scan, Windows Defender i TrendMicro 7.0). W programie Steady State mamy możliwość podpięcia zewnętrznych skryptów, które będą odpowiedzialne za aktualizacje (obsługiwane są formaty: vbs, js, bat, cmd, exe).

Protect the Hard Disk

Moim zdaniem jest to bardzo ciekawa funkcja Steady State. Dzięki Protect the Hard Disk mamy możliwość zablokowania dokonywania zmian na dysku. Polega ona na zainstalowaniu sterowników podczas pierwszego uruchomienia. Następnie wszelkie zmiany dokonywane w systemie, zgodnie z wybranym trybem pracy, są usuwane podczas restartów maszyny (domyślnie co każdy restart).

Administrator dostaje do dyspozycji 3 plany działania:

• Remove all changes at restart — jest to plan domyślny; użytkownik zawsze zostanie poinformowany podczas logowania, że wszystkie zmiany zachodzące podczas jego pracy zostaną usunięte z chwilą restartu.

Wyjątek stanowi konto o uprawnieniach administratorskich, gdyż tutaj nie otrzymamy informacji o utracie danych podczas logowania. Jednak mamy wybór podczas zamykania, czy zachowujemy zgromadzone dane, czy je usuwamy.

• Retain Changes Temporarily — jest to druga z możliwych akcji. Wybieramy datę, po której nastąpi usunięcie danych użytkowników, jednak wcześniej ukaże się informacja o ich usunięciu po restarcie — dzięki temu użytkownik ma możliwość zapisania wszystkich danych na nośnik wymienny lub może szybko skontaktować się z administratorem w celu pozostawienia wyników pracy.
• Retain all changes permamently — jest to przydatny tryb pracy, który powinien zostać uruchomiony przed instalacją nowej aplikacji. Od całkowitego wyłączenia Protect the Hard Disk różni się tym, iż nie zostaje wyczyszczony cache z dysku. Pozwala to zaoszczędzić związany z tworzeniem cache’u na dysku czas podczas powracania do pozostałych trybów pracy.

W oknie Protect the Hard Disk jest też możliwość ustawienia rozmiaru cache’u. Znajduje się tam jeszcze opcja nieinformowania administratora o utracie danych. W praktyce oznacza to, iż każdy nowo utworzony plik zostaje traktowany jak na koncie o niższych uprawnieniach i przez to nie zostaje wyświetlona informacja na temat możliwości zapisania danych w profilu, a dane są automatycznie usuwane (zgodnie z wybranym trybem pracy: remove all changes at restart lub retain changes temporarily).

User Settings

Jest to chyba najważniejsza sekcja w całym programie. Tutaj mamy możliwość zarządzania użytkownikami. Mamy możliwość tworzenia, importowania oraz eksportowania użytkowników.

Add a new user

Aby dodać nowe konto użytkownika, wystarczy wybrać pole Add a new user z głównego menu programu. Następnie ukazuje nam się taki widok:

Jak widzimy, procedura dodawnia nowego użytkownika jest bardzo prosta: wystarczy wpisać nazwę nowego konta, hasło (można utworzyć konto bez hasła), wybrać lokalizację dla jego plików, a w ostatniej części ustawić dla niego obrazek. Jak już dodamy nowego użytkownika, ukazują się nam 4 zakładki:

• General
• Windows Restrictions
• Feature Restrictions
• Block Programs

General

Jest to pierwsza (i zarazem domyślnie otwierana) z dostępnych zakładek w panelu użytkownika.

Jak widać, mamy 8 możliwości konfiguracyjnych na pierwszej karcie. Jako pierwszą widzimy opcję zablokowania dokonywanych zmian. Jest to funkcja bardzo zbliżona do Protect the Hard Disk, jednak główną różnicę stanowi moment czyszczenia profilu. W tym ustawieniu zmiany zachodzą podczas wylogowywania, natomiast przy Protect the Hard Disk podczas restartu (więcej informacji o różnicach można znaleźć w pliku Pomocy). Kolejną ciekawostką jest ustawianie „liczników wylogowywania”. Możemy automatycznie wylogować użytkownika po określonym czasie (domyślnie jest to 60 minut) oraz po dłuższej bezczynności (domyślnie: 10 minut). Istnieje też możliwość stałego wyświetlania czasu pozostałego do wylogowania, wtedy na pulpicie użytkownika będzie widniał taki dymek, jak niżej:

Z poziomu karty General są również dozwolone operacje zmiany hasła i obrazka oraz usunięcie konta (po potwierdzeniu wykonywanej operacji).

Windows Restrictions

Sądzę, że jest to jedna z głównych funkcji, dla których przeciętny użytkownik zainstaluje Steady State. Podczas jej omawiania zakładkę tę podzielę na dwie części. Pierwsza:

Odpowiada za restrykcje w systemie operacyjnym. Jak widać, lista jak na niewielkie środowisko jest wystarczająca. Z lewego menu mamy możliwość wybrania czterech zdefiniowanych przez Microsoft schematów restrykcji różniących się stopniem ograniczania możliwości danego użytkownika.

Drugą częścią tej karty jest opcja ukrywania dysków:

Feature Restrictions

W tej zakładce ograniczamy Internet Explorer oraz Office. Ilość funkcji, jakie możemy wykonać za pomocą tej zakładki, obrazuje zrzut.

Podobnie jak w przypadku restrykcji dla Windows mamy 5 trybów pracy, z czego 4 zostały zdefiniowane przez Microsoft, a ostatni to Custom, czyli niestandardowy — ustalany przez administratora.

Block programs

Ostatnia z zakładek w menu danego użytkownika. W Block Programs istnieje możliwość wybrania zabronionego programu z listy lub ręcznie wskazanego pliku.

Na przykład jeśli dodamy do tej listy program Internet Explorer, to użytkownik podczas próby uruchomienia go zobaczy jedynie komunikat o treści:

Export User

Funkcja export user okaże się pomocna podczas zarządzania większą ilością komputerów, kiedy to będziemy mieli możliwość przeniesienia ustawień za pomocą kliku klinkięć. Wystarczy, że skonfigurujemy konto tylko na jednej maszynie, a następnie wykonamy eksport. Podczas eksportu przenoszą się wyłącznie ustawienia użytkownika — nie są tam kopiowane zasady Global Computer Settings. Podczas tej operacji wybieramy tylko i wyłącznie nazwę użytkownika oraz lokalizację, w której ma zostać zapisamy plik eksportu (*.ssu).

Import User

Wystarczy skopiować wcześniej wyeksportowany plik na komputer, na którym chcemy dokonać importu użytkownika, a następnie w Steady State wybrać opcję Import User. Zostaniemy poproszeni o wskazanie lokalizacji pliku *.ssu, który zawiera wszystkie informacje o poprzednim użytkowniku z innego komputera. Kiedy wybierzemy plik, pojawi się okno, w którym wpisujemy nazwę użytkownika oraz hasło dla nowego konta.

Linki

Strona programu

Link do pobrania Steady State 2.5

Podsumowanie

Reasumując, Steady State na pewno będzie pomocny w małym środowisku. Ułatwi on pracę osobie zarządzającej komputerem lub komputerami oraz przyczyni się przez to do zmniejszenia ilości zgłaszanych problemów, które występują na PC.

Zapraszam również do przeczytania kolejnej części artykułu, w której opiszę konkretne scenariusze konfiguracji dla różnych środowisk.

Autor:

Krystian Kleiber
Traktujący informatykę jako hobby oraz przyszły zawód. Uczeń Technikum Komunikacji w Poznaniu.